Kerstmis 2001.Met dit recept moet je uiterlijk halverwege de maand november beginnen.
"Is dat niet wat vroeg?" zullen sommigen zich afvragen. Nee, net als christmas pudding wordt christmas cake zo'n zes weken vóór de kerst gemaakt. Je bent er dan gedurende twee dagen eventjes mee bezig: de gedroogde en geconfijte vruchten moeten een nacht weken, de dag erna gaat de cake enkele uren in de oven. In de eropvolgende weken moet je eens per week de cake "voeden" (beter gezegd voeren, namelijk dronken) met cognac, whisky of andere sterke drank (afhankelijk van het recept). Tot mijn verrassing vonden kinderen vorig jaar de met drank geïmpregneerde cake net zo lekker als die zonder drank. Maar, aangezien de alcohol in de cake niet de kans krijgt te verdampen is het toch beter voor kinderen een versie te maken die niet met drank wordt afgemaakt (de drank tijdens het bakken kan wel, die alcohol is allang vervlogen). In de zes weken dat de cake rust, wordt de smaak beter. Er zitten zoveel verschillende ingrediënten in zo'n cake, dat die tijd nodig is om tot één harmonische smaak te komen.
Voor het afwerken van de cake moet je ook weer een paar dagen tot een week rekenen, de marsepeinlaag heeft die tijd nodig om te drogen vóórdat deze bedekt kan worden met de fondantlaag.

Het recept wordt in drie delen gegeven. Op deze pagina staat het recept voor het bakken van de cake. Er bestaan natuurlijk meerdere recepten van kerstcakes. Ik heb voor de aardigheid twee contrasterende recepten uitgekozen: een hele donkere cake, en juist een lichtere, goudbruine cake.
Voor het versieren van de cake moet marsepein worden gemaakt, en daarna rolfondant. Vanwege de ruimte die deze recepten in beslag nemen heb ik er twee aparte pagina's aan gewijd. Omdat er een aantal instructieve foto's op deze pagina's staat, kan het laden van deze pagina's enige tijd in beslag nemen.

Het recept voor donkergekleurde kerstcake Print het recept

Ingrediënten
voor de marinade
300 gram krenten
300 gram gele rozijnen
100 gram gedroogde vijgen
150 gram gedroogde peren of abrikozen
200 gram geconfijte vruchtjes
geraspte schil van één citroen
2 eetlepels cacaopoeder
1 eetlepel oploskoffie
1 theelepel samen van: allspice (=piment), kaneel, kruidnagel
 
4 deciliter mooie rode wijn
2 deciliter marsala
voor het beslag
4 eieren
200 gram zachte boter
200 gram donkere basterdsuiker
275 gram bloem
15 gram bakpoeder
1/2 theelepel zout
150 gram hazelnoten

De vruchtjes voor de donkere kerstcake in de marinade.Voorbereiding
Breng wijn en marsala aan de kook in een ruime pan en kook in tot een kwart liter (iets minder dan de helft). Snijd vijgen, peren of abrikozen en geconfijte vruchtjes in kleine stukjes. Meng deze met de krenten en rozijnen, koffie en cacao, specerijen en citroenschil. Doe dit mengsel bij de ingekookte wijn, en verwarm nog enkele minuten terwijl je goed omschept. Laat het mengsel een nachtje staan.

Bereiding
Bereid de bakvorm voor. Verwarm de oven voor op 155oC (hetelucht 145oC).
Rooster de hazelnoten in een ftoge koekepan. Laat iets afkoelen, maal ze fijn in een blender.
Klop boter en basterdsuiker tot een egale creme. Klop de eieren los, en voeg ze beetje bij beetje toe aan het boter/suikermengsel. Klop steeds goed door met een mixer of houten lepel. Geeft niet als het op het laatst gaat schiften, de cake lukt nog steeds.
Doe vruchtjes met marinade in de kom, en roer goed om. Zeef de bloem met bakpoeder en zout erboven, en roer weer goed. Het mengsel is nu te zwaar voor een gewone handmixer geworden, neem gewoon een houten spatel. Doe tot slot de gemalen hazelnoten erdoor.
Vul de vorm, strijk de bovenkant glad met de bolle kant van een natgemaakte lepel. Dek eventueel de bovenkant af met bakpapier. Zet de vorm in de oven. Na een uur kan de temperatuur omlaag naar 140oC (hetelucht 130oC). Na nog eens twee uur controleer je of de cake gaar is. Komt een houten satehprikker droog uit de cake, dan is hij gaar.
Laat de cake een kwartier in de vorm rusten.
Dan komt het spannende moment: wil hij netjes uit de vorm komen? Als je je vorm goed hebt voorbereid moet dat geen probleem zijn.
Laat de cake volledig afkoelen op een taartrooster. Verpak de cake goed tot de week voor kerstmis (Zie hieronder).

Het recept voor lichtgekleurde kerstcake Print het recept

Ingrediënten
voor de marinade
100 gram geconfijte ananas
100 gram bigarreaux
50 gram geconfijte gember
175 gram geconfijte citrusschil en sukade
200 gram gele rozijnen
0,6 deciliter cognac of sinaasappelsap
voor het beslag
4 eieren
200 gram zachte boter
 
200 gram lichte basterdsuiker
200 gram bloem
100 gram gemalen amandelen
1/2 theelepel zout
15 gram bakpoeder
sap en geraspte schil van één sinaasappel
1 theelepel kaneelpoeder
eventueel nog 100 tot 150 gram grofgehakte geblancheerde amandelen

De vruchtjes voor de lichte kerstcake in de marinade.Voorbereiding
Snijd ananas, gember, bigarreaux, orangeade en sucade in kleine stukjes, doe de rozijnen erbij. Sprenkel cognac of sinaasappelsap over de vruchtjes, roer goed om, en laat het mengsel een nachtje staan.

Bereiding
Bereid de bakvorm voor. Verwarm de oven voor op 155oC (hetelucht 145oC).
Klop boter en basterdsuiker tot een egale creme. Klop de eieren los, en voeg ze beetje bij beetje toe aan het boter/suikermengsel. Klop steeds goed door met een mixer of houten lepel. Geeft niet als het op het laatst gaat schiften, de cake lukt nog steeds. Roer het sinaasappelsap en de sinaasappelschil door het beslag.
Doe vruchtjes met marinade in de kom, en roer goed om. Doe er ook de grof gehakte amandelen bij. Zeef de bloem met bakpoeder, kaneel en zout erboven, en roer weer goed. Het mengsel is nu te zwaar voor een gewone handmixer geworden, neem gewoon een houten spatel. Doe tot slot de gemalen amandelen erdoor, en eventueel de grof gehakte amandelen.
Vul de vorm, strijk de bovenkant glad met de bolle kant van een natgemaakte lepel. Dek eventueel de bovenkant af met bakpapier. Zet de vorm in de oven. Na een uur kan de temperatuur omlaag naar 140oC (hetelucht 130oC). Na nog eens twee uur controleer je of de cake gaar is. Komt een houten satehprikker droog uit de cake, dan is hij gaar.
Laat de cake een kwartier in de vorm rusten.
Dan komt het spannende moment: wil hij netjes uit de vorm komen? Als je je vorm goed het voorbereid moet dat geen probleem zijn.
Laat de cake volledig afkoelen op een taartrooster. Verpak de cake goed tot de week voor kerstmis (Zie hieronder).

Het voorbereiden van de bakvorm

De kerstcakes na het bakken. Links de lichte, rechts de donkere cake.Cake bak je in een cakevorm. Kerstcake kan in een ronde springvorm, een vierkant bakblik, of in een figuratieve vorm (kerstboom, ster, kerstman). Bedenk vóór het kiezen van je vorm hoe je je cake wilt gaan versieren. Je kunt een cake afmaken met een "topping", dan leg je bijvoorbeeld noten of zuidvruchten erop, je kunt een cake ook glaceren. Voor een topping kun je het beste een recht-toe-recht-aan vorm nemen, als je gaat glaceren kunnen alle remmen los.
Welke vorm je ook kiest, hij moet goed worden voorbereid op het bakken. Een regelmatige vorm (springvorm of bakblik) kun je het best bedekken met één of meer lagen bakpapier. Om te zorgen dat het bakpapier tijdens het vullen van de vorm niet verschuift, plak je het papier met wat boter aan de vorm. Een fantasievorm is niet te bekleden met bakpapier. Ga dan te werk als altijd: vet de vorm goed in met zachte boter (geen stukje of hoekje overslaan!), strooi er dan bloem of paneermeel in en schud de vorm tot die helemaal bedekt is. Klop overtollig paneermeel of bloem eruit.
Er zijn ook spuitbussen te koop waarmee je vorm kunt invetten. Afgezien van de vraag wat er precies in die spuitbus zit, vind ik het een volkomen overbodig product. Niks zo leuk als met vette vingers een vorm insmeren! Je kunt het klontje boter natuurlijk ook met keukenpapier in de vorm wrijven.

Na het bakken: afkoelen en inpakken

Na het bakken van de cake moet hij eerst helemaal afkoelen voordat je verder gaat. Zet de cake nadat hij uit de vorm is gehaald op een taartrooster, zodat ook de onderkant goed kan afkoelen. In de zes weken waarin de cake rust wennen alle verschillende ingrediënten aan elkaar, waardoor er een harmonieuze smaak ontstaat. Bovendien kan de cake ook nog "gevoed" worden: één keer per week pak je de cake uit, je prikt er met een satehstokje wat gaatjes in, en sprenkelt wat cognac erover. Daarna pak je de cake weer in.
Dat inpakken moet goed gebeuren: wikkel de cake goed in bakpapier, daaromheen nog plasticfolie, en sluit het geheel verder af door de ingepakte cake in een plastic zak te doen. Zet de cake ergens waar hij niet in de weg staat, het liefst op een wat koele plek (maar niet in de koelkast).

Het versieren van de kerstcake
In de weken voor kerst komt het leukste werk, het versieren van de cake. Hiervoor gaan we zelf marsepein maken, en uitrolbare glazuur, die je als een dekentje over de cake drapeert. Hoe dat moet, is weer een heel verhaal. Daarom staat dit op een aparte pagina.
Vergeet niet meteen te kijken, want tussen de diverse lagen moet een droogtijd van minstens enkele dagen zitten! De dag voor kerstmis is dus te laat om met het versieren te beginnen.

Als je de decoratie met glazuur te omslachtig vindt, kun je de cake eenvoudig met een zogenaamde topping versieren: Breng 2 eetlepels abrikozenjam aan de kook met 2 eetlepels cognac, en roer goed. Bestrijk de bovenkant van de kerstcake met dit glazuur. Vervolgens worden noten of gedroogde vruchten (neem vruchten die niet meer geweekt hoeven te worden) en glacéfruit in een mooi patroon op de cake gelegd. Dit kan je al enkele weken vóór kerstmis doen.
Of nog simpeler: bestrooi de christmas cake met poedersuiker.

Een link naar een Engelstalige pagina over de geschiedenis van de Christmas Cake. De internettekst geeft geen bronvermeldingen, maar de schrijfster Maria Hubert heeft wel enkele boeken over de geschiedenis van kerstmis gepubliceerd.

Ingrediënten
Alle verklaringen van ingrediënten

Bibliografie
Genoemde edities zijn in mijn bezit of door mij geraadpleegd. De links verwijzen naar verkrijgbare edities.
Alle op deze site genoemde boeken