{"id":17479,"date":"2020-08-30T18:01:11","date_gmt":"2020-08-30T16:01:11","guid":{"rendered":"https:\/\/coquinaria.nl\/meloentaart\/"},"modified":"2020-10-22T13:52:32","modified_gmt":"2020-10-22T11:52:32","slug":"melon-pie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/melon-pie\/","title":{"rendered":"Melon pie from the eighteenth century"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"#recept\"><small>Straight to the recipe<\/small><\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17332 size-full\" title=\"Cristoforo Munari (1667-1720), Stilleven met meloen. Priv\u00e9collectie. Bron: wikimedia.\" src=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Munari-meloen.jpg\" alt=\"Cristoforo Munari (1667-1720), Stilleven met meloen. Priv\u00e9collectie. Bron: wikimedia.\" width=\"600\" height=\"441\" srcset=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Munari-meloen.jpg 600w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Munari-meloen-300x221.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Deze meloentaart is heerlijk bij koffie of thee, maar in de achttiende eeuw werd hij tegelijk met de tweede gang met vlees- en groentegerechten geserveerd. Het recept komt uit het <em>Hollands of Neederlands kookboek<\/em> (<em>HNK<\/em>) uit 1724. Ondanks de patriottische titel heeft dit kookboek vooral uit Franse bronnen geput, met name uit <em>Le nouveau cuisinier royal et bourgeois<\/em> van Fran\u00e7ois Massialot die voor het eerst werd gedrukt in 1691. Ook de meloentaart komt daaruit. Het recept staat in het hoofdstuk om allerlei taarten als tussengerecht of entremet te serveren. Als we kijken naar de bron van het <em>HNK<\/em>, dan blijkt dat de bewerker\/vertaler de meloentaart\u00a0 heeft ontleend aan een verzamelrecept, simpelweg &#8216;Autres tourtes&#8217; geheten, waarin appels, bieten, meloenen en andere ingredi\u00ebnten met witte wijn tot puree worden gekookt en verwerkt zoals in het onderstaande recept. Uit een recept voor krokant deeg blijkt dat Massialot eerst de taartbodem bakt, en deze daarna pas vult met de puree of marmelade. Het bewerkte recept op deze pagina volgt het <em>HNK<\/em>, de vulling wordt met de deegbodem gebakken.<\/p>\n<p>Het <em>Huyshoudelijk woordenboek<\/em> van Chomel, in 1743 vertaald en bewerkt uit het Frans (later nog veel meer aangepast), beschrijft op p. 565 al diverse soorten meloen, in grootte vari\u00ebrend van struisvogelei (editie 1778: sinaasappel) tot mensenhoofd, met gladde schil, geribd of met een net overdekt, en met vruchtvlees in verschillende kleuren. De vertaler heeft naast het kweken van meloenen op Franse wijze de Nederlandse methode toegevoegd: in onze streken gebruikte men in het voorjaar een meloenbak (een houten frame, afgedekt met glas) of glazen stolpen die \u2019s nachts met rieten matten werden afgedekt om de planten te beschermen tegen de kou.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17330\" src=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Barriere-potagerduroy.jpg\" alt=\"\" width=\"266\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Barriere-potagerduroy.jpg 266w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Barriere-potagerduroy-177x300.jpg 177w\" sizes=\"auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/><\/p>\n<p>Ik heb voor deze taart cantaloupe gebruikt, vanwege het lekkere en mooie oranje vruchtvlees. De cantaloupe of muskusmeloen werd gekweekt in het Italiaanse dorpje Cantalupo, in de buurt van Rome. Eind vijftiende eeuw groeiden cantaloupes bij Avignon, en in de zeventiende eeuw liet de Franse koning Lodewijk XIV meloenen aanplanten in de moestuin van Versailles omdat hij ze zo graag at. In <em>Meurtres au potager du roy\u00a0<\/em> (2008) van de Franse culinair-historische detectiveschrijfster Michelle Barri\u00e8re speelt een veld meloenen in die moestuin de hoofdrol. De vrucht op de foto hieronder is niet een meloen maar een pompoen die groeide in de moestuin van Versailles.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-17328 size-full\" title=\"Pompoen in de moestuin van Versailles - \u00a9 Christianne Muusers\" src=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Meloen-Versailles.jpg\" alt=\"Pompoen in de moestuin van Versailles - \u00a9 Christianne Muusers\" width=\"600\" height=\"399\" srcset=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Meloen-Versailles.jpg 600w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Meloen-Versailles-300x200.jpg 300w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/Meloen-Versailles-340x225.jpg 340w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>In de editie van het <em>Huyshoudelijk woordenboek<\/em> uit 1778 wordt de &#8216;gekarbonkelde meloen of kanteloupe, in Italien en elders ook wel zatti-meloen genoemd&#8217; aangeprezen als &#8216;zeer zuikeragtig en smaakelijk&#8217;, &#8216;en derhalven boven alle andere hier te lande hoog geacht&#8217;. Alleen zou de schil wartachtig zijn en het vruchtvlees geel tot groenachtig, terwijl de cantaloupe of zattini-meloen toch echt oranje vruchtvlees heeft, met een geribde en genette schil. Hoewel de moderne cantaloupe al bestond in de achttiende eeuw, kan het zijn dat die toen een andere naam had. Of Chomel heeft zich vergist.<\/p>\n<h2>The original recipe<\/h2>\n<p>Het recept is geciteerd naar de eerste editie van het <em>Hollands, of Neederlands kook-boek<\/em> uit 1724 (zie <a href=\"#bibliografie\">bibliografie<\/a>), p. 154.<\/p>\n<div class=\"one-half first\"><em>Taart van meloenen in Marmelade<\/em><br \/>\n<em>Kook het vlees van meloenen met een glas witte wijn : als het nat verkookt is, stamp dan gekonfyte citroen-schil in een mortier met twee makrons, een weinig suiker en kaneel : maak uwe taart van fyn deeg, zonder dezelve toe te decken : rasp&#8217;er suiker over en wat oranje-bloessem, als gy se aanregt op, of verglaast se.<\/em><\/div><div class=\"one-half\">Taart van meloenpuree<br \/>\nKook het [vrucht]vlees van meloenen met een glas witte wijn. Stamp, als het vocht verdampt is, in een vijzel gekonfijte citroenschil fijn met twee bitterkoekjes, wat suiker en kaneel. Maak de taart[korst] van fijn deeg, zonder deegdeksel. Rasp er voor het opdienen suiker en oranjebloesem over, of glaceer de taart.<\/div><div style=\"clear:both;\"><\/div> <div style=\"clear:both;\"><\/div><\/p>\n<h2><a name=\"recept\"><\/a>Modern adaptation of the recipe<\/h2>\n<p>In het oorspronkelijke tekst blijft de vulling van de taart onbedekt, of deze krijgt na het afkoelen een suikerglazuur. Maar in het voorgaande recept dat vrijwel hetzelfde is maar dan met de meloen in plakjes in plaats van puree, wordt de taart afgedekt met reepjes deeg. Dat vond ik mooier omdat de vulling een saaie kleur kreeg. Het recept van Massialot gebruikt met muskus geparfumeerde suiker om de taart na het bakken mee te bestrooien.<br \/>\n<span class=\"tag\">Voor een kleine taart<\/span><span class=\"yield\"> voor 6 tot 8 personen<\/span>; <em>voorbereiding<\/em> <span class=\"preptime\"><span class=\"value-title\" title=\"PT30M\">30 minuten<\/span><\/span>; <em>bereiding<\/em> <span class=\"cooktime\"><span class=\"value-title\" title=\"PT30M\">30 minuten<\/span><\/span>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"photo aligncenter wp-image-17325 size-full\" title=\"Meloentaart uit de 18de eeuw - \u00a9 Christianne Muusers\" src=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/HNKB-Meloentaart.jpg\" alt=\"Meloentaart uit de 18de eeuw - \u00a9 Christianne Muusers\" width=\"600\" height=\"397\" srcset=\"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/HNKB-Meloentaart.jpg 600w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/HNKB-Meloentaart-300x199.jpg 300w, https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/HNKB-Meloentaart-340x225.jpg 340w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>vruchtvlees van 1 <span class=\"ingredient\">meloen<\/span> (ong. 800 gr)<br \/>\n2 eetl <span class=\"ingredient\">suiker<\/span><br \/>\n1,5 dl <span class=\"ingredient\">witte wijn<\/span><br \/>\n30 gr <a href=\"#zachte bitterkoekjes\">zachte <span class=\"ingredient\">bitterkoekjes<\/span><\/a><br \/>\n\u00bd \u00a0tl <a href=\"#gekonfijte citroenschil\"><span class=\"ingredient\">gekonfijte citroenschil<\/span><\/a><br \/>\n\u00bd tl kaneelpoeder<br \/>\n\u00bd eetl <a href=\"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/ingredients-index\/ingredients-o\/#Oranjebloesemwater\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span class=\"ingredient\">oranjebloesemwater<\/span><\/a><br \/>\n300 gr <span class=\"ingredient\">bladerdeeg<\/span> of korstdeeg (recepten)<br \/>\n1 eidooier<\/p>\n<h3>Preparation in advance<\/h3>\n<p>Snijd het vruchtvlees van de meloen \u2013 zonder pitjes \u2013 in blokjes. Stoof het met suiker en witte wijn totdat het vocht bijna verdampt is en de meloenblokjes tot puree zijn gekookt. Dit duurt ongeveer een half uur, zonder deksel. Vermaal ondertussen de bitterkoekjes in een blender, of stamp ze fijn in een vijzel. Doe gekonfijte citroenschil, kaneelpoeder en oranjebloesemwater erbij. Roer dit door de meloenpuree, laat afkoelen tot kamertemperatuur.<\/p>\n<h3>Preparation<\/h3>\n<p>Verwarm de oven voor op 210 \u00b0C.\u00a0Verdeel het deeg in twee-derde en een-derde deel. Rol de grootste portie dun uit en bekleed hiermee een ingevette kleine pievorm of springvorm (18 cm diameter). Schep de meloenvulling erin.\u00a0Rol de kleinere deegportie uit en snijd er repen van. Drapeer deze over de vulling, zoals voor een appeltaart. Roer de eidooier los en bestrijk hiermee het deeg.\u00a0Bak de taart iets onder het midden van de oven gedurende 20 minuten.<\/p>\n<h3>To serve<\/h3>\n<p>Serveer lauwwarm of op kamertemperatuur. Geef er eventueel slagroom bij, geklopt met een beetje suiker en oranjebloesemwater.<\/p>\n<h2>Ingredi\u00ebnten<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/ingredients-index\/\">Alle verklaringen van ingredi\u00ebnten<\/a><\/p>\n<h4><a name=\"gekonfijte citroenschil\"><\/a>Gekonfijte citroenschil<\/h4>\n<p>De schil van gepekelde citroen. Te koop bij supermarkten en andere levensmiddelenwinkels.<\/p>\n<h4><a name=\"zachte bitterkoekjes\"><\/a>Zachte bitterkoekjes<\/h4>\n<p>Dus niet die keiharde koekjes die vaak voor bitterkoekjespudding worden gebruikt. De zachte koekjes hebben de structuur van kokosmakronen. En inderdaad is &#8216;macaron&#8217; Frans voor bitterkoekje.<\/p>\n<h2><a name=\"bibliografie\"><\/a>Bibliografie<\/h2>\n<p>Genoemde edities zijn in mijn bezit of door mij geraadpleegd. De links verwijzen naar verkrijgbare edities.<\/p>\n<ul>\n<li>Noel Chomel,\u00a0<em>Huishoudelyk woordboek, vervattende vele middelen om zyn goed te vermeerderen en zyne gezondheid te behouden, Met verscheide wisse en beproefde middelen<\/em>. Vertaald door Jan Lodweyk Schuer en A.H. Westerhof. Leiden\/Amsterdam, 1743. Te raadplegen op de site van\u00a0<a href=\"http:\/\/dbnl.org\/tekst\/chom003huis01_01\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dbnl<\/a>.<\/li>\n<li><em>Het Hollands, of\u00a0 Neederlands kookboek, Onderwysende hoe men alderhande spysen keurlyk en smakelyk sal bereiden [&#8230;] soo voor luiden van vermooghen, als de borgelyke tafel [&#8230;] Beschreeven door een rooms-gesinde<\/em>. Leiden, Johannes Vivie, 1724. (stond op google-books maar de link lijkt verdwenen?)<\/li>\n<li>Fran\u00e7ois Massialot,\u00a0<em>Le nouveau cuisinier royal et bourgeois<\/em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.assoc-amazon.com\/e\/ir?t=coquinaria-20&amp;l=ur2&amp;o=1\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" \/> (1691, 1 deel, <a href=\"https:\/\/books.google.nl\/books?id=HXwOAQAAIAAJ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">online beschikbaar<\/a>).\u00a0 <a href=\"http:\/\/amzn.to\/2ePyfb6\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener noreferrer\">Facsimile editie van <em>Le nouveau cuisinier royal et bourgeois<\/em><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.assoc-amazon.com\/e\/ir?t=coquinaria-20&amp;l=ur2&amp;o=1\" alt=\"\" width=\"1\" height=\"1\" \/> in 3 delen uit 1748.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Een kortere versie van dit artikel verscheen eerder in <em>Herenhuis<\/em> 66 (april 2018).<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><small><span class=\"fn\"><em>Meloentaart uit de 18de eeuw<\/em><\/span><br \/>\n<span class=\"description\">Bij taart denk je aan gebak bij de thee of aan een toetje, maar in de 18de eeuw stonden ze als tussengerecht op tafel tijdens tussen de vlees- en visgerechten.<\/span><br \/>\n\u00a9 Auteur <span class=\"author\">Christianne Muusers<\/span><\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Straight to the recipe Deze meloentaart is heerlijk bij koffie of thee, maar in de achttiende eeuw werd hij tegelijk met de tweede gang met vlees- en groentegerechten geserveerd. Het recept komt uit het Hollands of Neederlands kookboek (HNK) uit 1724. Ondanks de patriottische titel heeft dit kookboek vooral uit Franse bronnen geput, met name&#8230;<\/p>\n<p><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/melon-pie\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17326,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[101,216,94,107,165],"tags":[443,590],"class_list":["post-17479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-17th-century","category-18th-century","category-france","category-netherlands","category-pastry","tag-orange-flower-water","tag-meloen-en","entry"],"acf":[],"modified_by":"Christianne","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/coquinaria.nl\/wp-content\/uploads\/HNKB-Meloentaart.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17479"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17483,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17479\/revisions\/17483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/coquinaria.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}