Meteen naar het recept Heerlijk gebak uit de zeventiende eeuw De zomer is pruimentijd. De uitdrukking tot in de pruimentijd wordt onder voorbehoud toegeschreven aan Pieter Cornelisz. Hooft (1581-1647), maar die gebruikt de pruimentijd letterlijk: hij nodigt in 1643 Haagse familie uit om hem op het Muiderslot te bezoeken “teeghens den pruimtijdt, die voorhanden is”. Pas veel later heeft tot in de pruimentijd de betekenis gekregen…
HERKOMST
Pastadeeg uit de zestiende eeuw
Meteen naar het recept Twee recepten uit de Opera van Bartolomeo Scappi Zullen we het nog maar eens met z’n allen zeggen: “Marco Polo heeft NIET de pasta vanuit China in Italië geïntroduceerd!” Gedroogde pasta bestond al in Europa voordat de goede man in 1295 terug kwam van zijn verre reizen. Volgens sommigen kenden de oude Romeinen…
Koninginnesoep. De echte.
Meteen naar het recept Van porselein tot plastic “Koninginnesoep, da’s nou echt Hollands”, denken veel landgenoten. Want wij hadden vanaf het regentschap van koningin Emma (1890) tot het aantreden van koning Willem-Alexander in 2013, 123 jaar lang een vrouw als staatshoofd. En omdat koninginnesoep zo populair is in Nederland hebben alle soepmerken wel een variant…
Crème brûlée
Meteen naar het recept Het lekkerste toetje uit de zeventiende eeuw Crème brûlée is een geliefd dessert. Het is zo lekker door het prikkelende contrast tussen de koude, romige vla en de hete, harde laag van gebrande suiker erop. De bereiding moet wel met zorg gebeuren, anders mislukt het. Lees dus vooral goed de aanwijzingen bij…
Hypocras, een middeleeuws digestief
“Op je gezondheid!” Sangria, punch en bisschopswijn zijn allemaal nazaten van gekruide wijnen die al in de oudheid, maar vooral in de Middeleeuwen werden gedronken. In die tijd was het gebruikelijk om wijnen te kruiden met specerijen en suiker (dat ook als specerij werd beschouwd) om na de maaltijd de spijsvertering te bevorderen. Een digestiefje…
Zalm in rode wijnsaus
Meteen naar het recept Een Frans recept uit de Age d’Or Halverwege de zeventiende eeuw verscheen er in Frankrijk een aantal kookboeken die de aanzet gaven tot de ontwikkeling van de moderne Franse haute cuisine. Voor die tijd werden middeleeuwse klassiekers als Le Ménagier de Paris en Le Viandier van Taillevent voortdurend herdrukt. Le Cuisinier van Pierre de Lune…
Sateh van kipfilet, varkensfilet of garnaal
Ook nu weer een recept voor een gerecht dat vaak mishandeld wordt: sateh (of saté). Om te beginnen: een kant-en-klaar gekocht opwarm-sateetje uit de diepvries mag dan voor sommigen wier smaakpapillen al hopeloos zijn afgestompt als een ‘lekker hapje’ gelden, in mijn ogen is het iets dat amper de naam voedsel mag dragen. Het ‘vlees’ dat om…
Mosterd-dillesaus
Erg lekker bij vis Bijvoorbeeld bij warmgerookte zalm Het recept voor deze saus kreeg ik bijna veertig jaar geleden van iemand die met een Zweed was getrouwd. Voor ruim 2,5 deciliter saus; bereiding 10 minuten. 2 eetl mosterd 1½ eetl suiker 2 eetl witte natuurazijn 1 deciliter zonnebloemolie (of andere neutrale olie) 1 deciliter zure room 1…
Flan, lactose- en glutenvrij
Spaanse sinaasappelpudding Flan is – net als de Crema Catalana – een typisch Spaans dessert. Het is een puddinkje dat samen met karamelsaus in de oven is gegaard. Deze flan is nog net ietsje Spaanser door de toegevoegde sinaasappels. Omdat je de flans een dag van te voren klaarmaakt, ben je al het werk alweer vergeten als ze op de eettafel staan. Overigens is…
Vegetarische bouillon voor in de vastentijd
Recepten uit de zeventiende eeuw In de vastentijd tussen carnaval en Pasen mag er van oudsher geen vlees worden gegeten. In de Middeleeuwen waren ook alle zuivelproducten taboe in deze tijd, later was boter wel toegestaan. Als vervanging voor vleesproducten werden amandelen gebruikt (amandelmelk, -boter en -kaas, te vergelijken met cocosmelk, pindakaas [peanutbutter] en marsepein)….
Een egeltje van marsepein
Meteen naar het recept Een Engels recept uit de achttiende eeuw Vermomd voedsel is altijd leuk. Zo zijn er diverse recepten voor nep-egeltjes overgeleverd. Bij het middeleeuwse recept voor een nepegel van gehakt staat meer over de nep-egel als spektakelgerecht. De variant op deze pagina uit de achttiende eeuw is niet met vlees, maar een zoete versie…
Egeltje prik
Meteen naar het recept Een middeleeuws spektakelgerecht Er zijn recepten overgeleverd voor de bereiding van egeltjes, maar wees niet bang: het gerecht op deze pagina is zonder egelvlees, het lijkt alleen maar op de stekelbeestjes. Het recept op deze pagina is voor een hartig gerecht uit de vijftiende eeuw op basis van vlees. Er is ook…
Strawberye
Meteen naar het recept Middeleeuwse aardbeienpudding uit Engeland met granaatappelpitjes Je komt niet vaak een middeleeuws recept voor zomerfruit tegen. Aardbeien, bramen, frambozen, bosbessen: wij eten dit fruit toch ook nog steeds het liefste zoals het van de struik komt. En daar heb je natuurlijk geen recept voor nodig. Volgens de middeleeuwse gezondheidsleer kleefden er…
Pasteitjes met zwezerik
Meteen naar het recept Een voorgerecht uit de tijd van Johann Sebastian Bach Het verband met de beroemde Duitse barokcomponist Johann Sebastian Bach (1685-1750) is losjes: enkele jaren nadat het kookboek van Susanna Egerwaar onderstaand recept uit komt verscheen, werd J.S. Bach cantor (muzikale leider) van de Lutherse Thomaskerk te Leipzig, van 1723 tot aan zijn dood in 1750….
Voedzame vierkante omelet
Meteen naar het recept Een Engels recept met peterselie en merg Jaren geleden heb ik in het Culinair-historisch Kookmuseum in Appelscha, dat beheerd werd door Carolina Verhoeven, een speciaal menu bereid met middeleeuwse recepten met merg van voorgerecht tot en met het toetje. Tot op het bot heette dat menu. Op deze pagina staat een van de voorgerechten uit dat menu, een…














